أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )

477

آثار الباقيه ( فارسى )

همواره از آن عقب است بنابراين رأى ، بايد صوم معدّل از صوم اوسط هميشه متأخر باشد خواه روز دوشنبه با آن موافق شود يا نشود و از آنجا كه اين تأخير از يك هفته متجاوز نيست جز روز دوشنبه ميان اين دو صوم روزى واسطه نمىشود و بدين سبب با جدول خرانيقون موافق مىگردد و اگر اين شرط اهمال گردد و مطابق گفتار آنان عمل شود بسا روى مىدهد كه يك هفته اختلاف پيدا مىكند چنان كه در سال هزار و سيصد و يازده اسكندرى شد و در آن هنگام خرانيقون روز اول روزه را روز دوم شباط نشان مىداد و حال آنكه صوم اوسط در اين جدول پنجم شباط بود كه با روز دوشنبه متفق ميشد . و اگر به اندازه يك هفته تفاوت ميان اين دو جدول كنار گذاشته شود يا يك هفته به عقب افتد باهم مطابق مىشوند و حسابهاى يهود در اجتماعات و استقبالات با خرانيقون درست درمىآيد نه با جدول ديگر . به اين بيان كه در سال نامبرده ارباعشر نيسان شب شنبه بيست و سوم آذار سريانى در ساعت يازده و دويست و يازده حلق اتفاق مىافتد پس فصح روز شنبه مىشود و يك روز پيش از شعانين و اين كار درست نيست زيرا از شرايط فصح آنست كه دو هفته آخر از هفته‌هاى ايام صوم باشد و نيز آن سال بسيط بود و اجتماع آذار يهود در شب پنجشنبه هشتم شباط پس از گذشتن چهار ساعت و صد و دو حلق از ساعت روى مىدهد و دوشنبه پيشين به آن نزديكتر است چه ، ميان دوشنبه‌ها اولين پنجشنبه است و اين دوشنبه پنجم شباط است و از حد روزه بيرون نيست و اول حد روزه است و حال آنكه در خرانيقون دوشنبه بعد از آن است كه دوازدهم شباط مىگردد . اما حسابهايى كه مبنى بر اصولى است كه رصد شده ممكن است با كار يهود موافق افتد يا نه و اگر حركات كواكب طبق آنچه در زمان ما تصحيح شده گردد جاى اين روزها عوض مىشود و با آنچه نزد ما بايد باشد اختلاف خواهد يافت . و يهود بيشتر دچار اين اختلاف خواهند شد كه چون در حساب بسيار دقت مىكنند خلل زيادى در كار آنان روى مىدهد و ليكن مسيحيان به اين دقت زياد نياز ندارند زيرا درباره فصح به آنچه ما گفتيم اكتفا مىكنند و از حساب اجتماعات و استقبالات